Journal
Geen categorie 5 februari, 2014

Bernard Akoi-Jackson: Artist in Residence (deel 1)

Als onderdeel van het meerjarige Global Collaborations programma, heeft het Stedelijk Museum de Ghanese kunstenaar Bernard Akoi-Jackson uitgenodigd als artist-in-residence. In samenwerking met de Blikopeners van het Stedelijk Museum zal Akoi-Jackson het komende jaar een project ontwikkelen rondom thema’s als cultuur en identiteit. Bram Verhoef, zelf aanstormend kunstprofessional, interviewde Akoi-Jackson om meer te weten te komen over zijn plannen.

SMBA_TTT_BernardAkoiJackson-395x480

Bernard Akoi-Jackson is een internationaal gerenommeerde kunstenaar uit Ghana. Tijdens zijn opleiding aan de kunstacademie van Kumasi was hij vooral bezig met schilderkunst, maar gebruikte tegelijkertijd meer dan alleen de mogelijkheden van het schildersdoek. Zo is in zijn installaties, performances, video’s en foto’s participatie met het publiek van groot belang. Akoi-Jackson maakt veel gebruik van alledaags materiaal: hij vergroot alledaagse handelingen uit tot rituelen, manipuleert teksten die hij tegenkomt en speelt met de symbolische waarde van kleur. In 2012 nam Akoi-Jackson deel aan de groepstentoonstelling Time, Trade, Travel in het SMBA. Terugkerend thema is zijn zoektocht naar begrippen als identiteit en originaliteit en de vraag hoe wij binnen onze samenleving een waardeoordeel construeren rondom deze begrippen. Wat betekent het om Nederlands te zijn, en wat om Ghanees te zijn? Welke rol speelt onze geschiedenis hierin? Akoi-Jackson benadert deze vragen op een kritische maar joviale manier waarbij hij de kijkers een spiegel voorhoudt.

Akoi-Jackson heeft een hart voor educatie. Het is niet alleen een essentieel onderdeel van zijn kunstpraktijk; Akoi-Jackson geeft ook les op de lokale internationale highschool waar hij jongeren graag in contact brengt met kunst.

028.SMBA-'TIME,TRADE,TRAVEL' 2012 --«ph.GJ.vanROOIJ

Bram Verhoef: Bernard, kun je misschien iets vertellen over de rol die kleur speelt in je werk?

Bernard Akoi-Jackson: In mijn werk gebruik ik vaak de kleur rood. Zo is een van mijn werken gebaseerd op het Engelse gezegde ‘seeing red’. Dit kan letterlijk vertaald worden als ‘het zien of observeren van de kleur rood’, maar ook als boos of geïrriteerd zijn. Voor mij zijn dit geen negatieve emoties; boosheid en irritatie kunnen juist ingezet worden om actie te ondernemen en iets positiefs te bewerkstelligen.

In een ander project ging over ‘red tape’, oftewel bureaucratische rompslomp. In de performance Red Tape on Bottleneck speelde ik met het verschijnsel bureaucratie in voorheen gekolonialiseerde landen zoals Ghana. Voor mij is dit een doelloos, hedendaags ritueel waar we collectief aan meedoen. Mijn intentie met deze performance was om samen met het publiek een collectief narratief te creëren, waardoor het werk niet alleen door de kunstenaar gemaakt wordt, maar samen met het publiek.

Bram: In je werk gebruik je regelmatig Vlisco stoffen. Waarom kies je ervoor om dit specifieke fabricaat te gebruiken?

Bernard: Dit is een textiel dat van origine uit Indonesië komt, ook wel bekend als batik, of Dutch wax. Tegenwoordig wordt het geproduceerd en verhandeld door een Nederlands bedrijf, en is het erg populair in veel Afrikaanse landen. Bijvoorbeeld in het werk Goldman (2012) [ … ] gebruik ik dit materiaal om de verschillende rollen uit een collectieve, koloniale geschiedenis uit te vergroten. Deze verschillende rollen, of identiteiten, zet ik als karikaturen neer. Elke identiteit heeft zijn eigen kleur en uitstraling. De onderliggende vraag is natuurlijk: Wiens eigendom is dit product nu, tot welke cultuur of identiteit behoort dit?

Bram: Wat zijn je plannen voor je residency in het Stedelijk Museum?

Bernard: Tijdens mijn residency in het Stedelijk wil ik voortborduren op de ideeën uit  eerdere projecten. Het doel van een initiatief als de Blikopeners – het openen van de blik van het publiek – vormt een belangrijke invalshoek. Daarnaast zou ik in het kader van Global Collaborations graag een culturele uitwisseling faciliteren. Bijvoorbeeld door de Blikopeners in contact te brengen met mijn studenten uit Ghana, en zo het globale potentieel aan mogelijkheden benutten. Ook wil ik de plek die het Stedelijk is en inneemt als museum, als inspiratiebron gebruiken.

Bram: Wat is de rol van de Blikopeners van het Stedelijk Museum hierbij?

_Stedelijk_2013-12-12_Opening-Blikopener-Spot_Tomek-Dersu-Aaron_052

Bernard: De rol van de Blikopeners begint er mee dat ze democratisch meebeslissen over de aard van het project en het proces. Daarbij voeden ze mij door middel van ideeën en kritieken. Hier ga ik vervolgens mee aan de slag door een plan op te stellen. De Blikopeners zijn de deelnemers van het kunstproject. Ze werken mee bij de voorbereiding en uitvoering. Ze helpen bijvoorbeeld mee bij het creëren van het werk, worden de performers, of vormen levende sculpturen.

Bram: Wat is voor jou de betekenis van participatie in een project als dit?

Bernard: Alle uitwisseling tussen mensen zie ik als een verbintenis, via uitwisseling participeren we met elkaar. Waar vroeger schilders hun eigen spullen prepareerden, wordt verf nu gefabriceerd. Dit is ook al een vorm van participatie: de kunstenaar is niet langer degene die alleen al het werk verricht, er zijn ook andere mensen bij het proces betrokken. Dit geldt ook voor het proces van betekenisgeving van een kunstwerk. Een kunstwerk is niet de creatie van een enkele kunstenaar, maar een narratief van een aantal medeauteurs. Iedereen brengt zijn stem in, de een luider dan de ander, en zo wordt collectief de betekenis van een werk gecreëerd. Dit zouden we als een recht mogen zien, maar hier dragen we allemaal de verantwoordelijkheid voor. Participatie draait niet om het beledigen of het confronteren. Het moet juist joviaal zijn, het moet relaxed zijn om aan deel te nemen. Ik vind het interessant deze gedachtegang over te brengen op de Blikopeners, zodat zij dit weer door kunnen geven aan de bezoeker.

Bram: Wat is de betekenis van deze ideeën over participatie op globale schaal?

Bernard: Het feit dat er een globale samenwerking is betekent vooral het kijken naar overeenkomsten en verschillen. Voor mij geldt: het maakt niet uit hoe verschillend je denkt te zijn, of hoe anders de culturele achtergrond lijkt, het komt uiteindelijk op hetzelfde neer. Vooral bij jongeren gaat de culturele achtergrond een steeds kleinere rol spelen, door bijvoorbeeld het internet. Zo is het voor mij ook in kunst. Op het moment dat je dingen tot extremen brengt, ga je vooral overeenkomsten zien. Dit is een functie van kunst die ik koester. Door je af te vragen of de manier waarop je kijkt genuanceerd is, en door steeds opnieuw te kijken, zal de manier waarop je kijkt veranderen. Hiermee verandert ook de manier waarop je jezelf informeert en naar de wereld kijkt. Dit is hoe je nieuwe dingen leert en nieuwe ervaringen opdoet.

 

Bram Verhoef studeert voor Docent Beeldende Kunst en Vormgeving aan de Willem de Kooning Academie te Rotterdam, en is vooral nieuwsgierig naar de vraag hoe de relatie tussen kunst en publiek versterkt kan worden. Bram heeft meegewerkt aan de ontwikkeling en uitvoering van verschillende kunsteducatieve projecten, en zal voor de Global Collaborations Journal in het komende jaar het artist-in-residence project van Bernard Akoi-Jackson volgen.

 

Tags

Related Posts


Time, Trade & Travel


Tentoonstelling Time, Trade & Travel in Stedelijk Museum Bureau Amsterdam.

Blikopeners


De Blikopeners: wie zijn ze en wat doen ze?

Interview met Bernard Akoi Jackson


Interview met Bernard Akoi Jackson op de website van Metropolis M.

Geef een reactie