Journal
Geen categorie 6 juni, 2014

India: een reisverslag

Na Kerstin Winkings reisverslag over Yogyakarta en omgeving [link] en Nat Muller’s introductie op de kunstwereld in Beiroet [link], is dit het derde reisverslag waarin we kennismaken met het artistieke landschap in één van de vier steden waarmee het Global Collaborations project een uitwisseling ontwikkelt. Global Positions IV vindt plaats in SMBA in september 2015.

At the Yamuna Riverside

Begin april 2014, reisde ik drie weken door India om onderzoek te doen. Tijdens het eerste deel van deze reis bezocht ik samen met Jelle Bouwhuis New Delhi, Baroda en Bombay. Het tweede deel bracht mij naar Bengaluru, Kolkata en weer terug naar Delhi. Het doel van de reis was om kennis te maken met en meer te leren over de hedendaagse kunstwereld van India. Onze trip viel samen met de start van Indiaas nationale verkiezingscampagne, en in veel van de gesprekken die we met lokale kunstprofessionals hadden, kwam de mogelijke historische verandering op een zeker moment ter sprake. Die verandering kondigde zich letterlijk langs alle wegen aan in de vorm van talloze billboards met daarop de beeltenis van Narendra Modi, de populaire presidentskandidaat van de Bharatiya Janata Party (BJP), rechts-nationalistische Hindoe partij.

Dehli

De zomer was net begonnen toen we in Delhi arriveerden, een stad met 22 miljoen inwoners. De aanhoudende verkeerschaos gooide meteen roet in het eten en dwong ons om ons ambitieuze schema van atelier bezoeken en ontmoetingen met kunstenaars aan te passen. Een van de hoogtepunten op de eerste dag in Delhi was ons bezoek aan de National Gallery of Modern Art, een omvangrijk museumcomplex met meerdere expositieruimtes waarin de ontwikkeling van de Moderne Indiase Kunst werd getoond in relatie tot traditionele cultuur. Hiertoe werd een selectie van 10e-eeuwse miniaturen naast schilderijen van moderne meesters tentoongesteld, om zo formele referenties zichtbaar te maken. Ook in de zaalteksten werd de relatie tussen Moderne Kunst in India en lokale tradities in de beeldende kunst en/of literatuur benadrukt. In sommige schilderijen herkende ik bekende gebouwen, zoals het Red Fort, dat ik eerder die dag had gezien tijdens een vroege fietstocht door Oud Delhi in de richting van de Yamuna rivier.

Studio of Rai Argawal

Toen we een dag later het atelier van Ravi Argawal bezochten, kwam de Yamuna rivier weer ter sprake. Argawal is kunstenaar, milieuactivist, schrijver en curator, en houdt zich bezig met de sterke vervuiling van de Yamuna en de verslechterende levenskwaliteit in de gebieden rondom de rivier als consequentie van deze vervuiling. Inmiddels heeft hij een groot deel van zijn leven gewijd aan het observeren van de rivier en omgeving. Argawal’s betrokkenheid bij de Yamuna resulteerde in 2011 in het Yamuna-Elbe Project, een festival waarmee hij samen met andere mensen – waaronder veel kunstenaars – een ode bracht aan de rivier. Behalve Argawal, ontmoetten we die dag ook een aantal andere kunstenaars, in hun atelier of bij hun galerie, waaronder Rohini Devasher, Sakshi Gupta, Asim Waqif en Anita Dube.

Khoj Patio with entrance to studio spacesTijdens onze derde dag in Delhi bezochten we de Khoj International Artists Association. De locatie kwam mij voor als een oase, gelegen in het midden van een vervallen deel van de stad, rumoerig met mensen en vee, maar ook op kleine afstand van een populair, zwaar beveiligd en luxe winkelcentrum. Khoj is een centrum voor hedendaagse kunst met een internationaal residency programma. De directeur en haar assistent verwelkomden ons hartelijk met een kopje chai, waarna Sood ons vertelde over de geschiedenis van Khoj. Hierbij verwees ze continu naar een enorm boek met informatie over de activiteiten georganiseerd bij Khoj sinds de oprichting in 1997. Khoj bevindt zich in een stoffige straat; een schril contrast met het schone glimmend witte gebouw dat fungeert als kleinschalig onderzoekscentrum met een bibliotheek, computers en een café. Alleen op het dakterras met uitzicht op de aanpalende vervallen wijk, werden we herinnerd aan de zware levensomstandigheden in dit deel van de stad. De op instorten staande huizen hier zijn niet alleen een inspiratie voor kunstenaars, maar ook een reële levensbedreiging.

Op onze vierde dag in Delhi zagen we een voorbeeld van een kunstwerk geïnspireerd door de locatie van Khoj. The Posthumans Were Here van Pavalli Paul is een video die zij maakte tijdens haar residency bij Khoj in november 2013. The Posthumans Were Here maakt deel uit van haar studio-grote installatie met dezelfde titel, waarin ook sculpturen tentoongesteld in vitrines waren opgenomen. Paul vertelde dat de objecten – ik herinner mij een met modder bedekte, rubberen handschoen – archeologische specimen waren, ontdekt door mensen in de toekomst die ze de naam ‘posthumans’ meegaf. De video is gemaakt van gevonden en eigen film- en videomateriaal, allemaal bewerkt tot één geheel, soms in overlappende lagen. Het eigen materiaal is gemaakt op het dakterras van Khoj.

4 Pavalli Paul, The Posthumans Were Here, 2013 © Pavalli Paul

Er waren meerdere hoogtepunten tijdens ons vierdaagse verblijf in Delhi, waaronder het bezoek aan de Sanskriti Foundation en de Crafts Museum, de ontmoetingen met T&T (Thukral & Tagra), Raqs Media Collective, en de kennismaking met Ghulam Mohammed en Nilima Sheik. In ons reisprogramma was ook een dagtrip naar Baroda opgenomen (ook bekend als Vadodara), een stad met ongeveer 1.5 miljoen inwoners in de staat Gujarat, waar Narendra Modi Chief Minister was voordat hij onlangs Minister President van India werd.

Baroda (Vadodara)

In Baroda werden we verwelkomd door Karishma D’Souza, die ons de gehele dag vergezelde tijdens bezoeken aan verschillende kunstenaarsateliers, het Baroda Museum en de Picture Gallery, en de Faculteit Kunst van de Maharaja Savajirao Universiteit van Baroda. Terwijl we van de ene locatie naar de andere reden, kwam ons gesprek herhaaldelijk terug op Narendra Modi. Zijn alomtegenwoordige aanwezigheid op billboards en tv-schermen maakte het onmogelijk om het niet over hen te hebben. Met zijn verkiezingscampagne won Modi veel stemmen van mensen die geloven dat hij de drijvende kracht is achter Gujarat’s bloeiende economie. Onvrede over de nationale economische ontwikkeling en frustraties met de politiek van de Congress Party hebben Modi’s zijn belangrijke factoren die het imago en succes hebben gevormd. Ondanks zijn ‘schone’ imago heeft hij wel wat op zijn kerfstok; de Gujarat rellen vonden plaats in 2002, toen hij Chief Minister van de staat was.

Baroda Museum & Picture GalleryIn het Baroda Museum en Picture Gallery worden Indiase en internationale ambachten en kunst tentoongesteld in stoffige Victoriaanse vitrines. Ook is er een gedeelte genaamd ‘Europese Civilisatie’. Wanneer we dit deel van het museum binnengaan lijken we een reis terug in de tijd te maken, naar een laat 19e-eeuwse salon. Tientallen schilderijen verspreid over de rode, met stof beklede muren, hingen zij aan zij met klassieke marmeren beelden op sokkels op een houten vloer. Ondanks dat de collectie schilderijen zeer waardevol is, waren de tentoonstellingsruimtes in slecht onderhouden staat. Het gips viel van de muren en er was geen klimaatregeling.

Baroda Fine Arts Faculty Sculpture Department

Al slenterend over de campus van de Faculteit van Kunst van de Maharaja Savajirao Universiteit moest ik terugdenken aan mijn eigen tijd op de kunstacademie in Nederland: overal zaten groepjes jonge studenten, diep in gesprek hun ideeën te schetsen. Rondom de afdeling beeldhouwkunst had zich een soort van begraafplaats van minder succesvolle sculpturen gevormd, en in de groepsateliers werden studenten ondergedompeld in het tekenen van modellen. Overal stonden beelden van klassieke Westerse en Oosterse figuren.

Veel van de kunstenaars die we die dag ontmoette, waren oud-studenten van de Faculteit van Kunst. Een van hen is Roshan Chhabria, wiens tekeningen figuren verbeelden verwikkeld in verschillende activiteiten, geplaatst in een huiselijke, ruimtelijke omgeving, soms in combinatie met getekende letters die samen woorden vormen. Sommige figuren hebben zogenaamde pentimenti, die de eerdere pogingen van de kunstenaar om ze anders te tekenen verraden. Deze lijnen suggereren een soort beweging, waardoor de tekeningen snapshots lijken, alsof de figuren weer zullen bewegen zodra ze getekend worden. Roshan’s tekeningen zijn opgebouwd uit lagen. Ze verhalen over hoe de kunstenaar waarneemt en zin geeft aan de wereld.

Roshan Chhabria

 

 

 

Bombay

Gedurende ons driedaagse verblijf in Bombay, ontmoetten we Atul Dodiya, Sahej Rahal, Reena Kallat, Shilpa Gupta en Ranjit Hoskote. Op het programma stonden ook bezoeken aan Catterjee & Lal, Gallery Chemould, Clark House Initiative, the National Gallery of Modern Art en de Prince of Wales Museum. Onderweg van het vliegveld naar ons hotel kwam we langs het Antilla gebouw, naar verluid het duurste appartementencomplex ter wereld en een beroemd icoon van hedendaagse architectuur.Veel van de bezochte musea en hedendaagse kunst galeries zijn gelegen in de Colaba wijk, maar we bezochten ook de wijk Bandra, waar onder andere de kunstenaars Jitish en Reena Kallat en Shilpa Gupta hun ateliers hebben, en Ghatkopar, en waar Atul Dodiya’s atelier is.

De studio van Atul Dodiya is in een bescheidener gebouw dan Antilla, maar heeft desalniettemin uitzicht over een reusachtig deel van de stad, waaronder de sloppenwijken waarop Slumdog Millionaire is geïnspireerd, en de gebouwen die het belangrijke, financieel krachtige deel van de stad vertegenwoordigen. Atul Dodiya’s succes in de internationale kunstwereld wordt weerspiegeld in zijn nette atelier, dat ondernemerschap uitstraalt en waar alle apparatuur die nodig is voor het maken van kunstwerken staat uitgestald.Dodiya is geïnspireerd door Kasimir Malevich wat in veel van zijn werken en solotentoonstellingen, waaronder Malevich Matters and Other Shutters, is terug te vinden.

9 Atul Dodiya at his Studio © Kerstin WinkingDodiya’s werk wordt vertegenwoordigd door Gallery Chemould, één van Bombay’s oudste hedendaagse kunst galeries, opgericht in 1963 door Kekoo en Khorshed Gandhy. Tegenwoordig wordt de galerie geleid door hun dochter Shireen Gandhy. Tijdens ons bezoek was de groepstentoonstelling Aesthetic Bind | Floating World te zien, samengesteld door Geeta Kapur. Shireen Gandhy gaf ons een rondleiding en vertelde de verhalen die elk tentoongesteld werk hadden geïnspireerd.

Niet ver van Chemould bevindt zich het Clark House Initiative, gevestigd in een voormalig farmaceutisch onderzoeksfaciliteit dat ook ooit diende als opslag voor antiek en als de kantoor voor de Thakur Shipping Company. Sumesh Sharma en Zasha Colah hebben het Clark House Initiative in 2010 opgerichtals een platform voor kunstenaars en curators en als alternatief voor de commerciële galeries en musea. Nu is Clark House een tentoonstellingsruimte, en dient het ook als uitvalsbasis voor Sharma en Colah en de kunstenaars met wie ze zowel op lokaal, nationaal en internationaal niveau waaronder Malevich Matters and Other Shutters.

Exhibition at Clark House InitiativeKort gezegd wordt Sharma en Colah’s werkwijze gekenmerkt door een interesse in de relatie tussen kunst en politiek vanuit zowel een hedendaags als historisch perspectief. Ze houden zich voornamelijk bezig met de presentatie van gemarginaliseerde kunsthistorische stromingen en gebeurtenissen die anders onbekend en onderbelicht zouden blijven. In de loop van het jaar zal de samenwerking tussen Clark House Initiative en het Stedelijk Museum verder ontwikkeld worden, met als doel een tentoonstellingsproject te organiseren in Bombay en Amsterdam in 2015.

 

 

 

Kerstin Winking is curator en schrijver. Kerstin is project curator bij het Stedelijk Museum van het Global Collaborations project en leidt de samenwerkingsprojecten met Yogyakarta en India. Zij was co-editor van de publicatie ‘Project 1975 – The Postcolonial Unconscious in Contemporary Art (Black Dog Publishing, October 2013) en schrijft regelmatig voor tijdschriften als MetropolisM en ThirdText.

Fotos Kerstin Winking.

 

 

 

Tags

Related Posts


Geef een reactie