Journal
Geen categorie 10 september, 2015

Kamarado – kamaraadschap in tijden van globalisering en sociale media

Aanstaande zaterdag opent Kamarado; het vierde en laatste deel in de serie Positions, onderdeel van het driejarige onderzoek- en tentoonstellingsproject Global Collaborations. Na een samenwerking met KUNCI in Yogyakarta, de AUB Gallery in Beirut en het Museum of Contemporary Art Belgrade in Belgrado, is het Stedelijk Museum/SMBA ditmaal in dialoog gegaan met Clark House Initative uit Bombay. Clark House Initiative werd in 2010 opgericht door Sumesh Sharma en Zasha Colah als curatorencollectief en experimentele tentoonstellingsruimte. Sharma en Colah werkten het afgelopen jaar samen met Jelle Bouwhuis en Kerstin Winking, curatorenteam van Global Collaborations, aan het ambitieuze project Kamarado, dat in Amsterdamse bestaat uit een tentoonstelling en een publieksprogramma. Na Amsterdam reist het project naar Bombay.

Adrian Melis, Productivity Control System for the Last Cane Cutter, 2015

Kamarado

Net als in Made in Commons, het eerste tentoonstellingsproject in de reeks dat eind 2013 plaats vond en ontwikkeld werd in samenwerking met het Indonesische kunstplatform KUNCI, vormen de thema’s ‘gemeenschappelijkheid’ en ‘collectiviteit’ ook in Kamarado het uitgangspunt. Wat betekent kameraadschap nog nu velen de grenzen willen sluiten voor hen die oorlog en terreur ontvluchten? Wat betekent kameraadschap in een maatschappij die wordt aangedreven door materialisme, winstbejag en ‘eigen geluk eerst’?

De twee thema’s, gemeenschappelijkheid en collectiviteit, zijn verankert in de term ‘kamaraad’ – de titel van de tentoonstelling, kamarado, is ontleend aan het Esperanto, de politiek neutrale taal die eind 19e eeuw werd ontwikkeld om transculturele communicatie en uitwisseling te bevorderen. In eerste instantie roept de term associaties op met politieke ideologieën als het socialisme en communisme, maar, zo schijven de curatoren in de inleiding op de tentoonstelling, de term kent ook minder utopische kanten.

Judy Blum Reddy, Futurama, 2014-15Voor de tentoonstelling zijn zes kunstenaars uit verschillende delen in de wereld uitgenodigd om vanuit hun eigen praktijk, context en wereldbeeld te reflecteren op de betekenis van deze term: Sharelly Emanuelson uit Nederland, Adrian Melis uit Cuba, Amol K. Patil en Rupali Patil uit India, Sawangwongse Yawnghe uit Birma, Sosa Joseph uit Kerala en Jeronimo Voss uit Duitsland. De nieuwe werken die deze kunstenaas speciaal voor dit project maakten, worden in de tentoonstelling aangevuld met een aantal bestaande werken van Judy Blum Reddy, Mieke Van der Voort, Htein Lin en Rupali Patil, die, zoals de curatoren het verwoorden opereren als ‘cues’ die verwijzen naar historische complexiteiten en verbanden leggen tussen de nieuwe werken. De curatoren willen hiermee de verwevenheid laten zien tussen hier en daar, heden en recent verleden en speculeren over een mogelijk narratief omtrent het centrale thema dat niet gebaseerd is op een overeenkomstige en eenduidige visie of positie, maar juist de verschillende gedaantes en identiteit van de kameraad anno nu laten zien.

Kun je dit ook beschrijven? (deel 1)

Uit het essay Kun je dit ook beschrijven? dat curator Zasha Colah voor de SMBA Nieuwsbrief schreef, wordt duidelijk dat er nog een thema als leidraad door de tentoonstelling loopt, namelijk de vraag of, en hoe, wij, geconfronteerd met beelden van terreur, oorlog, vernieling en onderdrukking, het ‘nulpunt van politiek vermogen’, aldus Colah, ‘dit’ kunnen beschrijven: ‘Alleen maar beschrijven is in de sfeer van intellectuele arbeid een bescheiden vorm, die voorafgaat aan analyse, een kritisch oordeel, aan theorie. […] Beschrijven is ook een methode die wordt toegepast in de literatuur en kunstgeschiedenis.’ Colah verwijst hier bijvoorbeeld naar Svetlana Alpers invloedrijke studie over 17e-eeuwse Nederlandse schilderkunst en de toentertijd geldende optische theorieën.

Sosa Joseph, What Must Be Said, 2015

In tegenstelling tot het verhalende, heeft de beschrijving het aura van objectiviteit en neutraliteit. Maar, zoals bijvoorbeeld de installatie Initial (Aspects of the Milky Way) van Jeronimo Voss, over het werk en leven van de Nederlandse socialist en astronoom Anton Pannekoek (1873-1960) laat zien, ‘dan is beschrijven op zich al iets instabiels’. In het geval van Pannekoek zijn zijn observaties en beschrijvingen van de sterren beïnvloed door zijn socialistische ideeën over onderlinge relaties en verhoudingen binnen een sociale (lees: socialistische) gemeenschap.

 

De tentoonstelling Kamarado is te zien van 12 september tot en met 8 november in het SMBA te Amsterdam. Voorafgaand aan de opening op 12 september vindt er vanaf 15:30 een introductie op de tentoonstelling plaats door Clark House Initiative en SMBA met presentaties van de kunstenaars.

Op zondag 13 september vindt er tussen 15:00 en 18:00 een speciaal publieksprogramma plaats waarin de verschillende thema’s in de tentoonstelling verder worden uitgewerkt in performances, films en een lezing.

 

Tags

Related Posts


Geef een reactie