Journal
Geen categorie 11 december, 2013

Made in Commons: De Tentoonstelling

Made in Commons is het eerste samenwerkingsproject in het kader van het driejarige Global Collaborations-programma van het Stedelijk Museum Amsterdam, waarmee het museum een goed geïnformeerde blik wil vormen op de hedendaagse kunst vanuit een mondiaal perspectief.

Overzicht Made in Commons, SMBA, 2013

De tentoonstelling en het activiteitenprogramma Made in Commons is het resultaat van de samenwerking tussen Stedelijk Museum Bureau Amsterdam en KUNCI Cultural Studies Center in Yogyakarta, Indonesië. Voor deze tentoonstelling zijn tien in Indonesië en in Nederland gevestigde kunstenaars en/of collectieven gevraagd om nieuw werk te maken dat aansluit bij het centrale thema, de commons. Traditioneel verwijst het begrip commons naar de natuurlijke (hulp)bronnen die onder het gezamenlijke beheer van een gemeenschap of organisatie vallen en waarop geen afgebakende rechten bestaan, zoals bijvoorbeeld de oceaan, bossen, grasland, zonlicht, biodiversiteit et cetera. Kortom, hulpbronnen die gedeeld en gebruikt worden en waarvan iedereen kan genieten. Vandaag de dag wordt het begrip commons vooral gebruikt binnen een culturele context en de publieke sector, bijvoorbeeld voor literatuur, ons culturele erfgoed, kennis, onderwijs, open source software (zoals Wikipedia), de gezondheidszorg of de openbare ruimte.

De kunstprojecten in Made in Commons stellen elk op een eigen manier onderdelen van de kwestie van wat gemeenschappelijk en collectief is aan de orde, nodigen uit tot reflectie over eigendom, en zetten aan om actief deel te nemen aan het bezitten van een kunstwerk, het creëren van een theaterstuk, of het opwekken van energie. Een van de vragen die zowel in de werken als in praktijk van de kunstenaars centraal staat, is hoe wij als maatschappij vorm kunnen geven aan een gemeenschappelijk gebruik van onze hulpbronnen en welke relatie beeldende kunst heeft tot de commons.

Wok de Rock, installatie met certificaten

Wok de Rock en Vincent Vulsma

Het project van de Indonesische kunstenaar Wok the Rock bestaat uit tientallen certificaten van authenticiteit en eigendom die in SMBA zijn gepresenteerd in houten vitrines. Na een open inschrijving zijn de eerste honderd mensen, verspreid over de wereld, collectief mede-eigenaar en mede-auteur geworden van een kunstwerk: een uitnodiging voor een tentoonstelling gesigneerd door de Japanse kunstenaar Yasumasa Morimura. Dit gebaar van de kunstenaar om het auteurschap van het werk te delen, brengt niet alleen praktische problemen met zich mee, maar het wijst meer nog op het speculatieve karakter van intellectueel eigendom dat enkel door wetgeving als zodanig bestaat.

Vincent Vulsma, 7 Nights, 2013

Vincent Vulsma’s werk, 7 Nights, gaat op een andere manier in op eigendom. Zijn vloersculptuur bestaat uit zeven delen die door een Nederlands bedrijf zijn gemaakt dat ook Talalay R natuurlatex matrassen fabriceert. Deze speciale matrassen worden op de Europese markt aangeprezen omdat zij de nachtrust zouden verbeteren. Het rubber wordt in Indonesië echter ’s nachts getapt, wat ten koste gaat van de nachtrust van de arbeiders. Door informatie over het slaapritme van een curator in de latex te verwerken, onderstreept Vulsma hoe een ogenschijnlijk onvervreemdbaar persoonlijk eigendom zoals slaap door economische verhoudingen alsnog verhandeld kan worden.

Papermoon Puppet Theater en Dusan Rodic

Papermoon Puppet Theater heeft bij de ingang van SMBA een Story Booth gemaakt. In deze kleine kamer wachten opa en oma, twee levensgrote poppen, zittend in hun stoel op bezoek dat met hen al spelenderwijs een verhaal kan maken. De uitnodiging om hen op te pakken is in strijd met de eeuwenoude Javaanse traditie van Wajang, waarbij de poppen niet aangeraakt mogen worden. Hiermee maakt Papermoon Puppet Theater een klein gebaar van grote symbolische waarde dat het midden houdt tussen de decentralisering van geschiedschrijving en de verwerking van persoonlijke ervaringen.

Papermoon Puppet Theater, Story Booth (2013)

In het werk Pulse van Dusan Rodic staat decentralisering – van een andere aard – ook centraal. Rodic heeft vier handgemaakte zonnepanelen op het dak geïnstalleerd en aangesloten op het elektriciteitsnetwerk van SMBA. Aan de muur hangt een monitor waarop te lezen is hoeveel kWh er zijn opgewekt. Iedereen met groene energie, dus ook SMBA, is minder afhankelijk van de grote energieproducenten, wat neerkomt op een eerlijkere verdeling van een energiebron die ons allen toebehoort.

Tita Salina / Irwan Ahmett en Maryanto

Tita Salina / Irwan AhmettDe werken van kunstenaarsduo Tita Salina en Irwan Ahmett, en van Maryanto gaan beiden over de gedeelde geschiedenissen van Nederland en Indonesië. Tita en Irwan hebben als vertrek— en historisch markeerpunt het publiekelijk hijsen van de Indonesische vlag op 17 augustus 1945 genomen. Hun installatie bestaat uit een 6 meter hoge Nederlandse vlag waarvan de verschillende banen verwijzen naar de vermenging van Indonesië en Nederland — van de aanwezige illegale migranten of de introductie van alternatieve geneeswijzen in Nederland, tot de Nederlandse gulden als valuta in Indonesië. Maryanto laat een serie van zwart-wit foto’s zien die zijn gemaakt in de koloniale tijd, als stimulans om deze gezamenlijke geschiedenis onder ogen te zien. De foto’s laten een heel specifiek, zo niet eenzijdig beeld zien dat samenvalt met een zeer uitdrukkelijke, Nederlandse kijk op dit verleden. Op de opening verzorgde Maryanto een Selametan gezamenlijk eten onderwijl discussiërend met het aanwezige publiek over deze specifieke blik op de voormalige kolonie.

Jatawangi Art Factory en Maja Bekan

De bijdragen van Jatawangi Art Factory en Maja Bekan gaan over alternatieve handel in goederen. Deze alternatieve marktsystemen lijken eerder op menselijke relaties gebaseerd dan op Jatawangi Art Factoryeconomische factoren. Jatawangi Art Factory heeft een ruilmarkt opgezet in Jatiwangi waar mensen persoonlijke spullen kunnen uitwisselen. De objecten in de installatie The Common Goods Project zijn geïnventariseerd in een video waarin de oorspronkelijke eigenaar vertelt over waarom hij of zij afstand heeft gedaan van het object.

Het videowerk Golden Party van Maja Bekan is een meer dan twee uur durende registratie van een ‘thuisverkooppartijtje’ waar vrouwen op leeftijd, vriendinnen van Bekans moeder, allerlei onderwerpen behandelen terwijl zij een catalogus met schoonheidsartikelen doornemen. De video laat zien dat het in deze manier van zaken doen lastig is om onderscheid te maken tussen persoonlijke vriendschappen en zakenrelaties, privé en werk.

Maja Bekan

Read-In en Zhana Ivanova

Zowel het project Read-ln, een initiatief Annette Krauss en Hilde Tuinstra, en het video- performancewerk van Zhana Ivanova onderzoeken de sociaal-politieke dimensie van gesproken en geschreven taal. Read-ln heeft als slogan: Onschuldig lezen bestaat niet! Door aan buren te vragen een leesgroep bij hen thuis te organiseren verwordt de vaak persoonlijke activiteit tot een gemeenschappelijke onderneming waarin de sociale en politieke kanten van lezen besproken kunnen worden. In Ivanova’s By Mutual Agreement speelt zij met een bekende van haar een raad- en discussiespel met een belangrijke spelregel: We mogen het niet oneens zijn met elkaar. Oftewel, de constructie van gemeenschappelijkheid middels consensus.

 

Christel Vesters is kunsthistorica, curator en kunstcriticus, en editor van het Global Collaborations Online Journal.

Joram Kraaijeveld behaalde zijn Bachelor of Fine Arts aan AKV|St. Joost in Breda en studeerde Filosofie en Cultural Analysis aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is assistent curator van het SMBA en docent kunsttheorie aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam.

Fotos Gert-Jan van Rooij en Dusan Rodic (fig. 5).

De tentoonstelling Made in Commons was te zien van 30 november 2013 tot en met 26 januari 2014 in Stedelijk Museum Bureau Amsterdam. Bij de tentoonstelling is ook een publicatie verschenen.

 

 

Tags

Related Posts


Papermoon Puppet Theatre


Website van Papermoon Puppet Theatre.

Wok the Rock


Website van kunstenaar Wok the Rock.

Vincent Vulsma - A Sign of Autumn


Solotentoonstelling Vincent Vulsma - 'A Sign of Autumn' in SMBA van 15 oktober - 27 november 2011.

KUNCI


Website van KUNCI Cultural Studies Center.

Indonesie: Een reisverslag

Talking Commons at KUNCI, Yogyakarta
Projectcurator Kerstin Winking reisde naar Indonesië, lees hier haar reisverslag.

Beeldverslag Made in Commons

Made in Commons, overview of the exhibition in Stedelijk Museum Bureau Amsterdam (2013)
Bekijk hier het beeldverslag van de tentoonstelling 'Made in Commons' die te zien was van 30 november 2013 tot en met 26 januari 2014 in SMBA.

Tubelight - Goede Bedoelingen

Papermoon Puppet Theater, Story Booth (2013)
Lees hier de recensie van de tentoonstelling Made in Commons door Miriam van Ommeren in Tubelight.

NRC - Een betere maar weinig artistieke maatschappij

Jatawangi Art Factory
Janneke Wesseling doet voor NRC verslag van de tentoonstelling Made in Commons. Lees haar recensie hier.

8 Weekly - Een vage notie van gemeenschappelijkheid

Zhana Ivanova, By Mutual Agreement (2013)
Lees hier de recensie van de tentoonstelling Made in Commons op 8 Weekly.

Geef een reactie