Journal
Geen categorie 11 juni, 2015

TROMARAMA in gesprek met Agung Hujatnikajennong

Op vrijdag 12 juni opent in het Stedelijk Museum Amsterdam de eerste Europese solotentoonstelling van het Indonesische kunstenaarscollectief Tromorama. Het collectief, bestaande uit Febie Babyrose, Herbert Hans en Ruddy Hatumena experimenteert met digitale beeldtechnieken en animatie. In de tentoonstelling is een selectie van recente werken en een aantal nieuwe werken te zien. Ter gelegenheid van de tentoonstelling werd Tromorara geïnterviewd door de Indonesische kunsthistoricus, schrijver en curator Agung Hujatnikajennong.

Tromorara’s tentoonstelling maakt deel uit van het driejarige onderzoekstraject Global Collaborations. Het volledige interview is opgenomen in de publicatie die bij de tentoonstelling verschijnt.

TROMARAMA PHOTO 552

Agung Hujatnikajennong: Kunnen jullie iets vertellen over het begin van het ontstaan van TROMARAMA? Waarom jullie het medium video hebben gekozen?

Herbert Hans: Onze samenwerking begon toen wij derdejaars studenten Beeldende Kunst waren aan het ITB [Technologisch Instituut Bandung]. Op een dag nodigde Ambon (Ruddy) mij en Baby (Febie) uit om een workshop muziekvideo’s te volgen die gehouden werd door Cerahati, een multimedia groep uit Bandung. Deze workshop was een technische training om muziekvideo’s te maken onder leiding van ervaren cursusleiders. Via een loting kregen wij drieën de taak om een video te maken voor de demo van het lied ‘Serigala Militia’ door Seringai, een hardcore indie rock groep opgericht door alumni van onze school. Destijds zag je in populaire muziekvideo’s in Indonesië vooral verhalen waarin modellen optraden, en wij wilden met die tendens breken. Wij wilden animatie video’s maken, zoals de korte MTV clips waar we tijdens onze middelbare schooltijd naar keken, maar we hadden noch de skills, noch kennis van motion graphics software. Totdat wij op een keer naar de grafische werkplaats op de campus gingen, waar Baby werkte, en op het idee kwamen om gebruik te maken van stop motion animaties met drukplaten van houtsneden. Voor Serigala Militia, hebben wij een 400-tal uitgesneden platen gebruikt om een animatie te produceren die 4 minuten duurde. Uit de traumatische ervaringen van het uitsnijden van honderden platen ontstond bij ons het idee om TROMARAMA (TROMA: trauma) te vormen.

"Unbelievable Beliefs" video stillAgung Hujatnikajennong: Ik herinner me nog dat in 2006, toen ik jullie uitnodigde om deze video te tonen in de Selasar Sunaryo Art Space, jullie erover dachten om als makers van muziekvideo’s te gaan werken…

Febie Babyrose: Dat klopt. Destijds was de indie muziekindustrie in Bandung, in Indonesië ontzettend goed. Maar niet lang daarna, rond 2007, zagen we dat de muziekindustrie afstierf als gevolg van de computertechnologie en internet, met name toen muziekalbums gedownload, gratis verspreid en gemakkelijker illegaal gekopieerd konden worden. Maar die situatie stimuleerde ons ook, in 2008, om video’s te maken met muziek die wij zelf componeerden en produceerden.

Agung: Werken jullie, naast exposeren in galeries, musea en op art fairs, nog aan commerciële opdrachten, aan reclames bijvoorbeeld?

Febie: Tot op heden, ja. We zijn full-time kunstenaars, want daar ligt ons hart, maar de commerciële opdrachten stellen ons in staat om onze kunst maken, om de werken van TROMARAMA te produceren. Bovendien is de markt voor videokunst in Indonesië nog heel wisselend, dus willen we daar liever niet afhankelijk van zijn.

Herbert: Maar wij gaan nooit bewust op zoek naar commerciële projecten. Zij komen naar ons. En als we op dat moment geen kunst aan het maken zijn, nemen we de opdrachten meestal aan.

Ruddy: Bij commerciële projecten, met name reclames, werken we nooit onder de naam TROMARAMA. Wij vinden dat wij de naam"On Progress" video still TROMARAMA niet kunnen gebruiken om financieel voordeel te zoeken buiten de beeldende kunst.

Febie: Wij willen ook niet geleid worden door de kunstmarkt, en niet belast worden door de wens om continue werken te verkopen. Het vrij zijn van die last maakt ons mentaal rustiger en stabieler. Wordt het niet verkocht, nou dan niet… We hoeven er niet gefrustreerd van te raken. De commerciële projecten zorgen voor geld op de spaarrekening voor het volgende kunstwerk.

Agung: Voor bijna al jullie videowerken maken jullie gebruik van de stop-motion animatietechniek. Wat maakt dat jullie al jarenlang altijd maar die techniek gebruiken?

Herbert: De stop-motion animatie maakt het mogelijk voor iedereen om bewegende beelden te kunnen maken zonder over heel specifieke vaardigheden te beschikken, zoals bij met de vrije hand getekende animatie bijvoorbeeld. Stop-motion heeft ook een handmatig en instant karakter. Met deze techniek kunnen wij direct in de view finder van de digitale camera bekijken of de scène zoals wij die in gedachten hadden, geslaagd is.

Febie: Wij zijn alledrie geïnteresseerd in het handmatige, gedetailleerde proces, dat nauwkeurigheid en vakmanschap vereist. In feite kunnen veel van onze video’s met andere animatietechnieken vervaardigd worden. Maar het feit dat we zaken eigenhandig kunnen laten bewegen, geeft ook een vorm van bevrediging. De stop-motion animatie bestaat uit stilstaande beelden die door middel van het verbinden van het ene aan het andere beeld beweging krijgen. Na negen jaar samenwerking vinden wij dat deze techniek nog steeds visueel uitdagend is en onbegrensde mogelijkheden biedt.

Ruddy: We werken ook wel met andere animatietechnieken. Het werk On Progress (2013) bijvoorbeeld, is gemaakt van opnames die nauwlettend, frame voor frame bewerkt zijn. Er waren duizenden frames die wij een voor een moesten bewerken. Wij genieten van dat obsessieve werkproces met digitale beelden. Ik persoonlijk ben misschien zelfs al wel verslaafd aan werken met camera’s en computers.

"The Charade" video stillAgung: Zijn jullie ooit van een concept of theorie uitgegaan?

Febie: Voordat wij aan een werk beginnen, discussiëren we altijd weken tot maanden over allerlei zaken. Soms over wat we hebben gelezen, of over de ervaring van werken van andere kunstenaars. Ons doel is altijd geweest om onze verhalen te verbinden bepaalde discoursen, ook al maken we dit niet direct tot een filosofisch, conceptueel of theoretisch uitgangspunt. Op dit moment praten we bijvoorbeeld vaak over ‘mass-produced apathy’, over hoe de maatschappij apathisch is geworden jegens alles wat nationalistisch is. Wij hebben het de laatste tijd ook veel over de wereldwijde trends die door het internet worden gezet, en die ons vraagtekens laten zetten bij onze ‘oosterse’ zienswijze.

Agung: Denken jullie dat er nog oosterse waarden zijn op het internet? Of laat ik het anders zeggen: is er sprake van een actieve scheidslijn tussen Oost en West in globalisering?

Febie: Er is inderdaad sprake van aantrekken en afstoten. Ook al begrijp ik nog niet wat die ‘oosterse cultuur’ eigenlijk is, ikzelf vind dat wij nog in een andere dagelijkse realiteit leven die echt verschilt van wat ik zie in online nieuwsberichten en van mijn eigen zienswijze op ‘westerse’ opvattingen over lifestyle en seks. Deze situatie maakt dat ik me soms afvraag, waarom moet ik die informatie consumeren? Is het Westerse gezichtspunt het enige wat we de komende jaren gaan zien?

Herbert: Een ander voorbeeld is dat er bijvoorbeeld tegenstrijdigheden bestaan, bijvoorbeeld, de meerderheid van de maatschappij in Indonesië staat afwijzend tegenover de LGBT (lesbian, gay, biseksual en trans-gender) beweging, terwijl veel huisvrouwen in de verschillende uithoeken van het land juist dol zijn op bekende personen, hosts of tv presentatoren die trans-genders of gay zijn. Hoe kunnen de massamedia, waaronder de populaire sociale media, een andere perceptie van de realiteit creëren? Voor mij zijn dergelijke tegenstrijdigheden tussen West en Oost interessant.

Tromarama installing exhibition

 

 

Agung Hujatnika promoveerde aan het Bandung Institute of Technology, Indonesië. Momenteel werkt Agung als onafhankelijk curator en schrijver en sinds 2008 doceert hij aan het Bandung Institute of Technology. Zijn boek over het curatorschap in Indonesië, Kurasi dan Kuasa (Curation and Power), verscheen in maart 2015 (uitgegeven door de Jakarta Arts Council). In 2014 werd Agung genomimneerd voor de Independent Vision Curatorial Award door Independent Curators International, New York.

Tromorama is een kunstenaarscollectief dat sinds 2006 bestaat. Haar leden zijn Febie Babyrose (1985), Herbert Hans (1984) en Ruddy Hatumena (1984). Allen studeerden aan het Department van Kunst en Vormgeving aan de Technische Hogeschool van Bandung (ITM). In 2010 werd hun eerste solotentoonstelling georganiseerd in het Mori Art Project, getiteld MAM PROJECT 012: Tromoraram. Het collectief nam verder deel aan de Singapore Biennale (2008), Philagrafika: The Graphic Unconscious, Philadelpha (2010), VideoZibe V, the 5th International Video Art Biennial, Tel Aviv (2010) en de 7th Asia Pacific Triennial, Brisbane (2012).

Tromorama tentoonstelling is te zien van 12 juni tot en met 6 september 2015. Meer informative over Tromorara en hun werk, en het complete interview, is te vinden in de publicatie die het Stedelijk uitgeeft ter gelegenheid van de tentoonstelling.

 

 

Tags

Related Posts


Tromarama website


Tromarama's website

Blikopeners site


Blikopeners geven rondleidingen, advies en hun kritische mening over verschillende onderdelen van het museum. Ook organiseren zij activiteiten voor leeftijdsgenoten. Kortom: zij hebben de leukste bijbaan van Nederland!

KUNCI Indonesie


Critical thoughts on Indonesian contemporary cultures.

Geef een reactie